از گذشته تا امروز – ایسنا

گیوه بارها قابل تعمیر است و هر جزئی از آنکه فرسوده شود در نهایت تعویض میشود. برای ایجاد یک محصول صادراتی و قابل رقابت با برندهای معتبر دنیا تمامی معایب و ایرادات موجود در گیوه ابتدا شناسایی و با تغییراتی آن ها را برطرف کردیم. از خصوصیات این صنایع ناهمانندی و عدم تشابه در فراورده های آن است به گونه ایکه محصول دست هر صنعتگر با محصول مشابه صنعتگر دیگر متفاوت و قابل تمیز است.چنین خصوصیتی مانع از بین رفتن حس ابتکار می شود و خلاقیت و ابتکار را در صنعت گران تقویت می کند. قسمت اول رویه گیوه که از پنبههای مخصوص در زبان لری به نام (شلیق) که کارهای زیادی هم روی آن انجام گرفته و به رنگ سفید و خیلی نرم است ساخته میشود. این امر باعث میشود زمینه اشتغال را برای افراد زیادی در منطقه ایجاد کند. موضوع بسیار مهم و حائز اهمیت آن است که از نظر زیستمحیطی هیچ نوع آلودگی محیط بعد از استفاده آن ایجاد نمیشود، چون مواد مصرفی آن کاملا طبیعی است و در خاک کمتر از یکسال تجزیه و به عناصر طبیعی خود تبدیل میشود در حالی که سایر پایافزارها چند سال طول میکشد که تجزیه شود.

این زیره پاشنه ندارد و آج هایی متقاطع بر روی آن به عمق دو میلیمتر ایجاد شده است. گیوه پایپوشی است سبک، بادوام و مناسب برای راهپیماییهای طولانی در مسیرهای ناهموار و با توجه به این خصوصیات، اغلب افراد پیدایش آن را به روزگارانی بسیار دورتر از پیدایش سایر انواع پایپوشها نسبت دادهاند و همین امر باعث شده تا تاریخچه پیدایش گیوه با افسانهها پیوند بخورد. اما در مناطق اورامان با توجه به صعبالعبور بودن این منطقه و عدمتاثیر صنایع جدید، این هنر در این منطقه محفوظ ماند تا اینکه با عنایت و همکاری سازمان صنایعدستی کردستان در سالهای اخیر، این هنر صنعت مجددا پا به عرضه وجود گذاشت و مورد توجه جهانیان قرارگرفته است. با رشد صنعت تولید کفش و عرضه کفشهای مختلف به بازار، این صنعت رکود پیدا کرد و رسما میرفت تا این هنر به دست فراموشی سپرده شود. وی با اشاره به تاریخچه تولید گیوه در قزوین خاطرنشان کرد: باتوجه به رشته تحصیلی و تحقیقاتی که در این زمینه داشتم، گیوه صنایعدستی خاص فقط شهر قزوین نیست و در شهرهای مختلف هم بافته شده است.

بنا به افسانههای تاریخی نخستین انسانی که در اثر نیاز موفق به ساختن و تهیه گیوه شد سرداری از سرداران ایران باستان به نام «گیو» پسر گودرز و داماد رستم جهان پهلوان بود که همین امر باعث شد تا این پایپوش دستساز، نام گیوه را صاحب شود. کلاش تنها پایافزاری است که دارای خط تقارن است به این معنی که چپ و راست برای آن نیست و برای حفظ این فرم و مدل باید هرچند مدت کلاش را راست و چپ یا چپ و راست پا کرد. با توجه به این که تکنولوژی تولید بومی، ریشه در فرهنگ بومی هرمنطقه دارد ،آشنایی با صنایع دستی و هنر هر منطقه نیز به شناخت آن فرهنگ یاری می رساند. ارتباط معنوی بین استادکار و شاگرد موجب می شود که استاد خود را در مسائل شاگرد شریک بداند و او را یاری کند.

بعد از انتخاب سایز موردنظر کاشی بند زیر آن را باز کرده، کفه آن را با سبزه مالش داده تا شیره سبزه در بافت کفه نفوذ کند سپس آن را پوشیده و هر چند مدت باید بهصورت لنگه به لنگه پوشید تا فرم و مدل آن به هم نخورد و همچنان زیبا بماند. 1-پارونی(parûni)؛از پارچه رنگ شده فتیله درست می کند،از مهارت کمتری برخوردار است،به عبارتی در مرحله شاگردی گیوه کشی می کند. 17-“قوتله”(qutlæ)ابزاری است ساخته شده از چوب گردو،موقعی که می خواهند کف گیوه آماده شده را بکوبند و صاف کنند ،سمت بیرونی کف گیوه را که قسمت اضافی تسمه چرمی در آن قسمت به هم تابیده شده است، بر روی قوتله که روی سندان چوبی است می گذارند ،تسمه چرمی تابیده شده در شیار و فتیله های ردیف شده در قسمت مسطح آن قرار می گیرند با مشته روی آن می کوبند تا صاف و فشرده شود،علاوه بر این قوتله با گوده گیر نیز به کار می رود.