یاوری، حسین (1383). آشنایی با هنرهای سنتی

مواد تشکیل شده گیوه از نخ پنبه ای، نخ قالی و نخ ابریشم (در شهرستان آباده استان فارس اصطلاحاً تنه نامیده میشود) و ضایعات چرم است. این گیوه در نوع خود از بهترین گیوها می باشد و از مواد مرغوبی تشکیل می شود. این کفش ها در مناطق روستایی این استان ها به سبب سبکی و دوام بالایی که داشتند برای راهپیمایی های طولانی مورد استفاده قرار می گرفتند. امروزه استفاده از این کفش ها کمرنگ تر از گذشته است اما همچنان تولید شده و بعنوان یکی از اصیل ترین صنایع دستی ایران مورد خرید و فروش قرار می گیرند. اما گیوه کش را فرهنگ ها غلط معنی کرده اند. سپس نوار باریکی به نام پرک را با نخ از رو، دور تا دور تخت می چینند که بعد ها رویه گیوه به آن وصل می شود. قدمت صنعت گیوه دوزی در استان مرکزی به دوره قاجاریه می رسد و هم اینک گیوه دوزان این استان در شهرهای ساوه، کمیجان، محلات، اراک و سنجان فعالیت دارند.گیوه سنجان کفشی سنتی بافته شده با الیاف پنبهای و کف چرمی است که به دلیل خنکی و راحتی هنوز هم طرفداران خود را دارد؛ قدمت تولید این پایپوش در سنجان اراک به بیش از ۳۰۰ سال می رسد.

ما در این مطلب سعی داریم از ویژگی های انواع گیوه های ملکی و خرید و فروش گیوه ملکی برای شما صحبت کنیم. رویه گیوه از دو جنس نخ ابریشم و نخ پنبه تولید شده و قابل شست و شو است. گیوه به گیره یا میز کاری عمودی متصل می شود و در راستای لبه کار، بافت نخ به عنوان آج در روی زیره انجام می گیرد. و از قدمت چند صدساله سرچشمه می گیرد. این هنرمند گفت: گیوه نوعی پایپوش سنتی است که قدمتی دیرینه دارد و در گذشته در بسیاری از شهرهای مختلف ایران که آب و هوای خشک داشتند تولید شده است. وی بیان کرد: این ظرفیت را داریم که کارمان را گسترش بدهیم، کشورهای هدف یعنی همان کشورهای حوزه خلیجفارس با آبوهوای خشک از مشتریان این نوع گیوه هستند. دنده ها را به دسته های ده جفتی تقسیم کرده، سه دسته از آنها را کنار هم می گذارند و سپس با درفش نوک پهن به نام بلگه آنها را سوراخ می کنند و با وسیله دیگری به نام دلیل یا دوآل که یک رشته باریک از چرم شتر است، از دنده ها عبور می دهند و آنها را به هم می دوزند.

هر کدام از این گیوه ها به شکلی خاص و از موادی خاص تولید شده اند که موجب وجود تفاوت هایی در بین آن ها شده است. این گیوه ها دارای یک زیره پارچه ای به نام شیوه است که مقاومت آن را بسیار بالا می برد. گیوه ها یک نوع پای افزار هستند که در گذشته در مناطق خاصی از ایران تولید می شدند و مورد استفاده قرار می گرفتند. گیوه های تولید شده از لاستیک نیز در پایین ترین سطح کیفیت قرار دارند اما از نظر دوام، بسیار مستحکم و بادوام می باشند. گیوه های تولید شده از چرم در رده دوم کیفیت قرار دارند. رییس دانشگاه امیرکبیر اراک از احیای هنر گیوه دوزی با مدل های خلاقانه و مدرن در دانشکده اطهر اراک خبر داد. در پایان، تصاویری از اهالی استهبان و هنر گیوهبافی گنجانده شده است. اين طبيعت، زندگي مردمان اين ديار را همواره آميزه اي از هنر وخلاقيت كرده است كه غالب اين هنرها به شكل صنعت وپيشه دستي مانند آهنگري، صنايع چوب، گيوه بافي (كلاش) و پارچه بافي (شال) نمايان شده.

ابزار کار گیوه دوزی عبارتند از: تی گرد، بلگه، درفش بلند، مشته، چوغ دوآل، دلیل، شفره، جل مرد، الیمندی، چرم، پارچه فرسوده نخی، کتیرا، پروفیل. 11-“چوکله” (oklæĉ) ابزاری است 12 سانتمتری با قطر 1/5سانتیمتر به شکل استوانه ای از آن برای اهرم کردن و کشیدن تسمه ها استفاده می کنند،این ابزار معمولا از جنس چوب است گاهی به جای آن از یک تکه استخوان بز استفاده می کنند. اعمال کارگاهی آن درمغازهها و با ابزارهای گوناگون و همیشه بدست مردان انجام میگیرد، که مربوط به تخت گیوه است. بعبارتی گیوه کرمانشاهی تنها کفشی است که می توان از آن به صورت لنگه به لنگه استفاده نمود. در حال حاضر تنها در برخی از شهرستانها و روستاها از آن استفاده میشود.